الفيض الكاشاني

396

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

پيامبرت را به جانشينى خود تعيين كردم : سپس حسن بن على عليه السّلام فرا خوانده مىشود و از او همان چيزهايى را كه از علىّ بن ابى طالب عليه السّلام پرسش شد مىپرسند ، پس از آن هر يك از امامان و مردم زمان آنها فرا خوانده مىشوند و ائمّه عليه السّلام دلايل خود را اقامه مىكنند و خداوند عذر آنها را مىپذيرد و دليل آنها را صحيح مىشمارد ، سپس خداوند مىفرمايد : اليوم يَنْفَعُ الصَّادِقِينَ صِدْقُهُمْ « 1 » » . راوى مىگويد : پس از اين گفتار ابى جعفر امام باقر عليه السّلام قطع شد « 2 » . غزّالى مىگويد : هنگامى كه خلايق سياستى را كه نسبت به پيامبران اعمال مىشود مشاهده كنند ترس گنهكاران شدّت مىيابد به طورى كه پدر از فرزند و برادر از برادر و شوى از همسرش مىگريزد و هر كس روشن شدن وضع خود را انتظار مىكشد سپس يكايك افراد را مىآورند و خداوند از اندك و بسيار و نهان و آشكار اعمال آنها و نيز از همهء اعضا و جوارحشان پرسش مىكند . بنابراين اى بيچاره خودت را در نظر آور در حالى كه فرشتگان بازوهايت را گرفته‌اند تو را در پيشگاه خداوند متعال حاضر مىكنند و خداوند شفاهى تو را مورد سؤال قرار مىدهد ، و مىفرمايد : آيا تو را در جوانى متنعّم نساختم ، جوانى را در چه چيزى به پيرى رساندى ، آيا در عمر به تو مهلت ندادم آن را در چه چيزى بسر آوردى ؟ آيا مال روزى تو نكردم آن را از كجا به دست آوردى و در چه راهى خرج كردى ؟ آيا تو را به داشتن علم گرامى نداشتم از آنچه دانستى چه مقدار به كار بستى ؟ . لذا حيا و شرمندگى خود را چگونه خواهى ديد در اين هنگام كه خداوند نعمتهاى خود و گناهان تو و نيكيهاى خود و بديهاى تو را بر مىشمارد و اگر بخواهى انكار كنى اعضايت عليه تو شهادت خواهند داد . انس گفته است : روزى در خدمت پيامبر خدا بوديم ، آن حضرت خنديد و سپس فرمود : آيا مىدانيد براى چه مىخندم ؟ عرض كرديم خدا و پيامبرش داناترند ، فرمود : از خطاب بنده به پروردگار خود خنديدم ، بنده مىگويد : اى پروردگار آيا جز اين است كه به من اجازه ستم كردن ندادى ؟ خداوند مىفرمايد : آرى ، بنده مىگويد : من ستم را بر خودم روا نمىشمارم جز آنگاه كه از خودم گواهى وجود داشته باشد ، خداوند مىفرمايد : كَفى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيباً « 3 » و كرام الكاتبين نيز بر تو گواهى مىدهند ، در اين موقع دهنش مهر و به اعضايش گفته مىشود :

--> ( 1 ) امروز راستى راستگويان به آنها سود مىبخشد . ( 2 ) تفسر علىّ بن ابراهيم قمى ، ص 178 تا 180 . ( 3 ) اسراء / 14 : . . . كافى است كه امروز خود حسابگر خويش باشى .